Για τον προϋπολογισμό της Νομαρχίας Αχαΐας, 15/11/2009

Ένας προϋπολογισμός πολύ μακριά απ’ τις ανάγκες της περιοχής και των κατοίκων

«Υιοθετήθηκε απ’ το Νομαρχιακό Συμβούλιο κατά πλειοψηφία ο προϋπολογισμός για το 2010».

Μια τέτοια είδηση στα ψιλά των εφημερίδων, δηλώνει πόσο μακριά είναι οι κάτοικοι της Αχαΐας, κι όχι μονάχα εδώ, απ’ το να διαμορφώνουν, να προβάλλουν τις αναγκαίες δράσεις και τ’ απαραίτητα έργα στην απεικόνιση ενός προϋπολογισμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αχαΐας. Βέβαια, το ενδιαφέρον αυτών των συζητήσεων δεν υπάρχει ούτε στο Νομαρχιακό Συμβούλιο. Μεγάλες εισηγήσεις με χιλιάδες νούμερα και λογαριασμούς συνήθως μειώνουν το ενδιαφέρον, δε μελετιούνται. Παρ’ όλα αυτά, είναι πολύ ενδεικτικός ο προϋπολογισμός της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και θα προσπαθήσουμε να μεταφέρουμε μια ορισμένη εικόνα του.

Το σύνολο του προϋπολογισμού είναι περίπου 90 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, περισσότερα απ’ το 50% αφορούν μεταβιβαστικές πληρωμές. Δηλαδή δεν έχει λόγο πάνω σ’ αυτά (προνοιακά επιδόματα κλπ) η Νομαρχία. Απ’ τα υπόλοιπα, αυτά που αποτελούν το σημαντικό κονδύλι, αφορούν σε διάφορα έργα μικρά και μεσαία, αναγκαία για την περιοχή. Αυτά φέτος είναι κατά 27,3% μειωμένα. Επίσης μειωμένες είναι παρουσιάζονται και οι προβλέψεις για τις δαπάνες που αφορούν στους αγρότες (κτηνοτρόφοι, ελαιοπαραγωγοί κλπ). Και μη σκεφτείτε πως αυξήθηκαν οι δαπάνες για πολιτισμό και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Η Διεύθυνση Πολιτισμού προβλέπεται να «βολευτεί» με τα μισά απ’ ότι πέρσι. Δηλαδή, ο πολιτισμός για τη Νομαρχία θα καταναλώσει, ή αλλιώς θα επενδύσουμε για πολιτισμό, μόλις το 0,083% του συνολικού προϋπολογισμού. Σε πραγματικά νούμερα, συνολικά 76.200 ευρώ, εκ των οποίων 10.000 ευρώ περίπου για εκδηλώσεις. Όλα τ’ άλλα αποτελούν πληρωμές για υπηρεσίες, προμήθειες εξοπλισμού και λοιπές σύνθετες δαπάνες.

Βέβαια τον προϋπολογισμό της Νομαρχίας, μη έχοντας ουσιαστικά δικούς της πόρους, τον κατευθύνει το υπουργείο Εσωτερικών και το Οικονομίας. Αλλά πώς η πλειοψηφία έχει την απαίτηση να υιοθετηθεί ένας προϋπολογισμός που απεικονίζει μια πολιτική που μόλις τον Οκτώβριο στις εθνικές εκλογές χαρακτήριζε εν πολλοίς βλαβερή για τον τόπο και μάλιστα «εν μέσω κρίσης»; Που συνεπάγεται περιορισμό όποιων επενδύσεων για έργα, υποδομές και αγροτο-κτηνοτροφικές δράσεις; Και μάλιστα όχι απλά τον υιοθετεί και τον εισηγείται, αλλά τον θεωρεί και «εργαλείο δουλειάς» και ανάπτυξης.

Κατά τη γνώμη μας και οι προϋπολογισμοί θα ‘πρεπε να περιέχουν διεκδικήσεις της περιοχής κι ας μην τις χρηματοδοτεί η κεντρική διοίκηση. Και μάλιστα κατακρατώντας πόρους θεσμοθετημένους υπέρ της αυτοδιοίκησης. Προϋπόθεση για μια τέτοια στάση είναι ο ενημερωμένος πολίτης, που αποφασίζει μαζί με την αυτοδιοίκησή του για τα αναγκαία έργα, για τον προϋπολογισμό και για πολλά άλλα. Όταν όλη η ενημέρωσή του περιορίζεται «σ’ ένα μονόστηλο», τότε το βολικό πολιτικό προσωπικό βαφτίζει το κρέας ψάρι χωρίς να ελέγχεται ουσιαστικά.

Ένα παράδειγμα απ’ τις σχετικές συζητήσεις.

Πέρσι παρουσιάστηκε αυξημένο το κονδύλι, έσοδα από πρόστιμα υγειονομικού ενδιαφέροντος, απ’ τα μεικτά κλιμάκια ελέγχου. Και υπήρξε απ’ τους εισηγητές της πλειοψηφίας θριαμβολογία, καθ’ ότι αυξήσαμε τα έσοδα κι έγιναν και πολλοί έλεγχοι, παρ’ όλο που αντί να εισπράττουμε το 100%, κατακρατείται πλέον απ’ την κεντρική διοίκηση το 30-50%. Εμείς παρατηρήσαμε εμείς παρατηρήσαμε πως τέτοια «έσοδα» απ’ τους πολίτες όταν επιδιώκονται, μετατρέπουν την αυτοδιοίκηση σ’ έναν ακόμα φορομπήχτη. Γιατί περισσότερο ενδιαφέρει το έσοδο απ’ την τήρηση των υγειονομικών προδιαγραφών. Φέτος, άνετοι παρουσίασαν τη μείωση αυτού του κονδυλίου (στον ίδιο θριαμβικό τόνο), με τη δικαιολογία …της οικονομικής κρίσης. Δηλαδή δεν κάναμε τόσους ελέγχους. Αυτό σημαίνει. Και φυσικά, αυτό έγινε γιατί μόνο εισπρακτική σημασία έχουν αυτά τα πρόστιμα.

Τον προϋπολογισμό του 2010 δεν μπορούν ούτε οι εισηγητές του να υποστηρίξουν πως είναι βοηθητικός της ανάπτυξης στην περιοχή. Είναι όμως απόλυτα ενδεικτικός της καχεξίας της αυτοδιοίκησης, των πολιτικών που θ’ ακολουθηθούν κι ενδεικτικός κυρίως της νοοτροπίας του πολιτικού της προσωπικού.

Του Βασίλη Χατζηλάμπρου, Νομαρχιακού Συμβούλου

«Αριστερά στην Αυτοδιοίκηση – Μαχόμενη Αχαΐα»

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Αναγνώστης” του Ρίου

Νέος “Καποδίστριας”: Ποιοι είναι οι στόχοι της προωθούμενης “διοικητικής μεταρρύθμισης”, 06/11/2009

Η κυβέρνηση δήλωσε πως προτίθεται να προχωρήσει σε ένα νέο σχέδιο συνενώσεων των δήμων και των νομαρχιών και να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση των περιφερειών, προωθώντας –αν προλάβει μέσα στο 2010– την εκλογή αιρετών περιφερειαρχών. Να πραγματοποιήσει, δηλαδή, το σχέδιο Παυλόπουλου, με πιθανές διορθώσεις που θα προκύπτουν από διάλογο με τα κόμματα και τα συλλογικά όργανα των αυτοδιοικητικών θεσμών -ΚΕΔΚΕ και ΕΝΑΕ. Κι ακόμη να προχωρήσει σε αλλαγή του εκλογικού νόμου για τις εθνικές εκλογές, προβάλλοντας το λεγόμενο γερμανικό μοντέλο των πολλών μονοεδρικών και του πλειοψηφικού συστήματος.

Το πολιτικό προσωπικό των αυτοδιοικήσεων τοποθετείται κυρίως με κριτήρια που σχετίζονται πρωτίστως με το πολιτικό του “μέλλον”, και όχι με κριτήρια όπως τη διευκόλυνση της λαϊκής συμμετοχής, την οικονομική αυτοδυναμία της αυτοδιοίκησης, τον κοινωνικό έλεγχο, τις ουσιαστικές αρμοδιότητες.

Και η πρόθεση της μεταρρύθμισης Παυλόπουλου κυρίως σε αυτό το πολιτικό δυναμικό αναφερόταν, με ορισμούς πολλών αντιδημάρχων κ.ά.

Σαν κίνητρο αυτής της μεταρρύθμισης προβάλλεται:

• Η εναρμόνιση με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά μοντέλα.
• Η αντιστοιχία των περιφερειών με τις χρηματοδοτήσεις και τα προγράμματα του ΕΣΠΑ κ.ά.

Παρουσιάζοντας τότε την κατάσταση στην Ε.Ε. δείχναμε πως υπάρχει μια ποικιλία επιπέδων αυτοδιοίκησης, αλλά σε κάθε περίπτωση διέθεταν πολύ ισχυρότερα όργανα, μεγάλους πόρους, πραγματοποιούν στην Ευρώπη πάνω από τα μισά δημόσια έργα (στην Ελλάδα αντίστοιχα είναι λιγότερα από το 20%), και κυρίως διέθεταν κοινωνικούς πόρους που εδώ είναι ανύπαρκτοι.

Έτσι, η μεταρρύθμιση, παραχωρώντας αρμοδιότητες δίχως πόρους, οδηγεί τους θεσμούς σε νέα εξάρτηση από το κεντρικό κράτος, τους αναγκάζει σε τραπεζικά δάνεια και σε αυξήσεις τελών και έντασης στις ανταποδοτικές υπηρεσίες και τις ιδιωτικοποιήσεις, μεγαλώνει την απόσταση κράτους-πολίτη, περιθωριοποιεί περιοχές κ.ά.

Οι θέσεις που προβάλλαμε τότε, νομίζουμε πως είναι ιδιαίτερα επίκαιρες για να προσανατολίσουν απέναντι στην ουσία των ζητημάτων και να μη χαθούν πίσω από την επικοινωνιακή διαχείριση ενός διαλόγου που προβάλει, για παράδειγμα, τον αιρετό περιφερειάρχη ως ολοκλήρωση της διοικητικής μεταρρύθμισης, ενώ στην ουσία το ελληνικό κράτος, το πιο συγκεντρωτικό κράτος της Ευρώπης, θα υποτάσσει σε αυτό και στην κεφαλαιοκρατική αγορά και τους νόμους της την αυτοδιοίκηση, εξοβελίζοντας στο περιθώριο τις λαϊκές ανάγκες και διεκδικήσεις.

Με όλα όσα αναφέρθηκαν, νομίζουμε πως σε άλλη κατεύθυνση θα έπρεπε να είναι μια μεταρρύθμιση που θα αφορούσε την αυτοδιοίκηση:

• Να επιδιωχθεί σταθερή και αυξανόμενη χρηματοδότηση, σύμφωνα με την αύξηση του ΑΕΠ και σε ποσοστό όχι μικρότερο του 12% του κρατικού προϋπολογισμού.
• Κατάργηση της ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών για την ανακούφιση των λαϊκών στρωμάτων από την έμμεση και άμεση φορολογία, τα τέλη, τα πρόστιμα κ.ά.
• Χρηματοδότηση των μεγάλων έργων υποδομής, όπως σχέδιο πόλης, κυκλοφοριακό, αντισεισμικός σχεδιασμός, πολιτιστικές υποδομές και μια σειρά άλλων έργων, από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
• Εφαρμογή της απλής αναλογικής στην εκλογή όλων των οργάνων. Καθιέρωση θεσμών λαϊκού ελέγχου και ανακλητότητας, που διασφαλίζουν την αποφασιστική συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση αγωνιστικής και διεκδικητικής πολιτικής αυτονομίας απέναντι στην κεντρική εξουσία.

Βασίλης Χατζηλάμπρου,
Νομαρχιακός σύμβουλος Αχαΐας

Δημοσιεύτηκε στην “Αριστερά!”, τ.277

Για την κατάσταση στον τοπικό και περιφερειακό Τύπο και την αναστολή λειτουργίας της εφημερίδας «ΗΜΕΡΑ», 04/11/2009

ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Μαχόμενη Αχαΐα – Ανυπότακτη Πολιτεία

Η επιτυχημένη απεργία των δημοσιογράφων και των τεχνικών στις 21/10 στις εφημερίδες «ΑΛΛΑΓΗ», «ΗΜΕΡΑ», «ΓΕΓΟΝΟΤΑ» και «ΣΗΜΕΡΙΝΗ» με αφορμή τις απολύσεις δύο δημοσιογράφων από την «ΑΛΛΑΓΗ» και  την «ΗΜΕΡΑ» αντίστοιχα, έφερε στην επιφάνεια το μεσαιωνικό καθεστώς εργασίας των εργαζομένων στο σύνολο, σχεδόν, του τοπικού και περιφερειακού Τύπου. Επανειλημμένες και πολύμηνες καθυστερήσεις καταβολής δεδουλευμένων αποδοχών, ανασφάλιστοι ή με μπλοκάκι εργαζόμενοι, μη καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών, συστηματική παραβίαση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, αυθαίρετες απολύσεις όταν οι εργαζόμενοι ζητούν τα νόμιμα, μέχρι και λειτουργία εφημερίδων χωρίς δημοσιογράφους.

Αυτή η απαράδεκτη κατάσταση είναι ο κανόνας σήμερα στην πλειοψηφία του τοπικού και περιφερειακού Τύπου, η οποία εκτός από τους ίδιους τους εργαζόμενους απαξιώνει το ρόλο των εφημερίδων ως μέσα ενημέρωσης και τις μετατρέπει σε όργανα παραγοντίσκων-εκδοτών για τις μικροπολιτικές ή επιχειρηματικές τους επιδιώξεις.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η εκβιαστική αναστολή λειτουργίας της εφημερίδας «ΗΜΕΡΑ» με την πρόφαση της 24ωρης απεργίας της ΕΣΗΕΠΗΝ και της Ένωσης Υπαλλήλων Τύπου και Γραφικών Τεχνών ν. Αχαΐας. Για 15 ημέρες οι εργαζόμενοι της «ΗΜΕΡΑΣ» δεν είναι ούτε απολυμένοι, ούτε εργαζόμενοι! Είναι θύματα και όμηροι των εκβιασμών του κ. Καμπέρου, ο οποίος δεν κοινοποιεί απολύσεις, γιατί θα είναι υποχρεωμένος να καταβάλει άμεσα τις αποζημιώσεις! Θα καταδικαστεί επίσης για ομαδικές απολύσεις και θα υποχρεωθεί να καταβάλει μισθούς υπερημερίας και τα χρωστούμενα σε όλους τους εργαζόμενους. Από αυτά θέλει να γλιτώσει, γι’ αυτό προκαλεί και εκβιάζει ασύστολα, υποβοηθούμενος από τη σιωπή των πολιτικών του φίλων.

Η περίπτωση της «ΗΜΕΡΑΣ» δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Ο κ. Καμπέρος δεν είναι ο μόνος που έχει προκαλέσει κατ’ αυτόν τον τρόπο το δημόσιο αίσθημα. Αντίστοιχες πρακτικές εφαρμόζουν μια σειρά μεγαλοεπιχειρηματίες, αποθρασυνόμενοι από την κυβερνητική πολιτική ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.

Η υπόθεση των εργαζομένων στην «ΗΜΕΡΑ», αλλά και γενικότερα στον τοπικό Τύπο, είναι υπόθεση όλου του λαού της περιοχής. Η Πάτρα της ανεργίας και των ανατιναγμένων εργασιακών σχέσεων δεν αντέχει άλλο ένα χτύπημα. Δε θ’ ανεχτεί ακόμη ένας επιχειρηματικός εκβιασμός να περάσει στο απυρόβλητο. Με εισήγηση του νομ. σύμβουλου της «Αριστεράς στη Αυτοδιοίκηση» Β. Χατζηλάμπρου θα τεθεί το θέμα της «ΗΜΕΡΑΣ» στο ερχόμενο Νομαρχιακό Συμβούλιο. Στο επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο θα συζητηθεί επίσης το κλείσιμο της εφημερίδας. Να πάρουν θέση με έμπρακτα μέτρα αλληλεγγύης και στήριξης των εργαζομένων, οι οποίοι βρίσκονται στα όρια της οικονομικής εξαθλίωσης, ο Νομάρχης, ο Δήμαρχος και το Εργατικό Κέντρο Πάτρας. Αυτή η εκκωφαντική σιωπή πρέπει επιτέλους να σπάσει! Να κηρύξει το Εργατικό Κέντρο άμεσα παμπατραϊκή απεργία και τα Σωματεία της Πάτρας –ειδικά των δημοσιογράφων και των τεχνικών στον Τύπο- να δράσουν αποφασιστικά στην κατεύθυνση αυτή. Ο κοινός αγώνας δημοσιογράφων και τεχνικών είναι δίκαιος. Να μην περάσει ο ωμός, δημόσιος εκβιασμός του κ. Καμπέρου που δείχνει την ανεργία σε περισσότερους από 50 εργαζόμενους. Η δύναμη των εργαζομένων βρίσκεται στην αλληλεγγύη και στον αγώνα τους για το δικαίωμα στη δουλειά με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.

Τι προωθούν με τον “ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ Β”, 24/11/2008

Όχι στην πιο νεοφιλελεύθερη τοπική αυτοδιοίκηση

Η κυβέρνηση πρόβαλε τον λεγόμενο “Καποδίστρια Β’” σαν την αναγκαία νέα μεταρρύθμιση του κράτους που θα δημιουργούσε ισχυρούς δήμους, λιγότερες νομαρχίες και περιφέρειες, με απευθείας εκλογή του περιφερειάρχη. Θα ολοκλήρωνε έτσι την “αυτοδιοίκηση” και στον τρίτο βαθμό προκειμένου να ισχυροποιήσει την “περιφερειακή ανάπτυξη”.

Στο συνέδριο της ΕΝΑΕ, των νομαρχιών δηλαδή, ο ίδιος ο υπουργός Εσωτερικών ξεκαθάρισε πως πρόκειται για μια απλή διοικητική διαίρεση, πιο συγκεντρωτική, με έξι περιφέρειες και –ίσως– δεκαέξι νομαρχίες.

Αργότερα, με μελέτες και εκθέσεις για 300 πάνω-κάτω δήμους από 1.031, που παρουσίασε το Ινστιτούτο της ΚΕΔΚΕ, φάνηκε πως δεν υπάρχει τόσο χρήμα που να αποδώσει τους θεσμοθετημένους πόρους, ούτε ουσιαστικό αντικείμενο ώστε να τροποποιήσουν αρμοδιότητες χωρίς πραγματική εκχώρηση εξουσίας –ή μέρους της– από το κεντρικό κράτος.

Κι ενώ οι ενοποιήσεις έδειχναν να προχωρούν και με τη σύμφωνη γνώμη –παρά τις αντιρρήσεις– του ΠΑΣΟΚ, υπήρξαν φωνές, ακόμα και από τη ΝΔ, που διαφώνησαν πριν φτάσουμε στις λεπτομέρειες.

Βέβαια, και μόνο από τους πρώτους χάρτες συνενώσεων φάνηκε ότι ο “Καποδίστριας Β’” συμπτύσσει περιοχές πάνω στο χάρτη και όχι στην πραγματικότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχουν ούτε δρόμοι που να ενώνουν κάποιους τεράστιους γεωγραφικά δήμους της υπαίθρου.

Στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός δήλωσε πως οι συνενώσεις θα προχωρήσουν μέχρι τις εκλογές του 2010. Φυσικά, μέχρι σήμερα, δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική συζήτηση για τη μέχρι τώρα πορεία του πρώτου “Καποδίστρια” ή του ρόλου και των αρμοδιοτήτων της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης.

Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί κοινό τόπο το γεγονός πως δόθηκαν αρμοδιότητες χωρίς ανάλογους πόρους, έτσι που οδηγήθηκε η αυτοδιοίκηση σε εισπρακτικές, φορομπηκτικές πολιτικές με αυξήσεις τελών, ανταποδοτικές υπηρεσίες, τραπεζικά δάνεια, έλλειψη μηχανισμών ελέγχου –για το περιβάλλον, για παράδειγμα–, και ένα τεράστιο έλλειμμα δημοκρατικού και κοινωνικού ελέγχου από τους πολίτες.

Μάλιστα, στις συνενώσεις της περιφέρειας πολλά χωριά βρέθηκαν ουσιαστικά περιθωριοποιημένα. Ακόμα, ο κατάλογος με τις αρμοδιότητες που δόθηκαν και μετά πάρθηκαν πίσω θα μπορούσε να είναι πολυσέλιδος: προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας και, κυρίως, πλήρης ασάφεια του ρόλου και των ορίων κάθε επιπέδου αυτοδιοίκησης. Δήμοι και δήμαρχοι που πρωτοστάτησαν σε ιδιωτικοποιήσεις και παραχωρήσεις. Δήμαρχοι και νομάρχες που το μόνο που ήξεραν καλά ήταν να δηλώνουν αναρμόδιοι.

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι από τους θεσμοθετημένους πόρους το κράτος χρωστάει στην αυτοδιοίκηση 12 δισ. ευρώ.

Τα επιχειρήματα-μύθοι

Η κυβέρνηση πρόβαλε –και η αντιπολίτευση αποδέχτηκε σαν ισχυρά επιχειρήματα– ορισμένους μύθους.

Όπως, για παράδειγμα, ότι πρέπει να εναρμονιστούμε δομικά-διοικητικά με την ΕΕ με το να έχουμε τρεις βαθμούς αυτοδιοίκησης, “ισχυρούς” ΟΤΑ, άρα λιγότερους. Και μάλιστα, αυτό πρέπει να γίνει τώρα, χωρίς προϋποθέσεις – ειδάλλως, πώς θα διαχειριστούν το Δ’ ΚΠΣ που αφορά κυρίως(;) την περιφέρεια;

Πάνω σε αυτό το συλλογισμό στηρίχθηκε και η ΕΝΑΕ και η ΚΕΔΚΕ. Όμως, η “κακοδαιμονία” της αυτοδιοίκησης είναι ότι πρόκειται για ετεροδιοίκηση, γεγονός που το μαρτυρά και η προτεινόμενη νέα διαίρεση –δεν την αποφασίζουν οι ίδιοι οι δήμοι– αλλά και το μέχρι τώρα καθεστώς με το οποίο ελέγχονται όλες οι πράξεις των δημοτικών και νομαρχιακών συμβουλίων από τις κατά τόπους περιφέρειες. Δηλαδή, ένας διορισμένος υπάλληλος ελέγχει τη δραστηριότητα των αιρετών.

Η “κακοδαιμονία” της αυτοδιοίκησης στηρίχθηκε στα ελάχιστα οικονομικά, στην εξάρτηση και την υποταγή στο κράτος.

Ας γυρίσουμε όμως στα βασικά επιχειρήματα των αναγκαστικών συνενώσεων της “νέας μεγάλης μεταρρύθμισης”:

1. Είναι λάθος πως δεν συναντάμε στην Ευρώπη μόνο δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης.
2. Είναι λάθος πως δεν συναντάμε στην Ευρώπη πρωτοβάθμιους ΟΤΑ αντίστοιχους πληθυσμιακά και γεωγραφικά – σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα είναι πολύ μικρότεροι.
   Έτσι, το επιχείρημα περί εναρμόνισης με την ΕΕ είναι τουλάχιστον αστήρικτο. Ο πίνακας 2 είναι ενδεικτικός.
3. Είναι ψέμα πως όλα αυτά γίνονται για να μπορέσουν να διαχειριστούν στις νέες αιρετές περιφέρειες το Δ’ ΚΠΣ, καθώς σκοπός είναι δίπλα στον αιρετό περιφερειάρχη να διορίσουν κι έναν περιφερειάρχη υπάλληλο του υπουργείου Οικονομικών. Ακόμη, με το νόμο 3614/2007 ήδη καθόρισαν πως η διαχείριση, ο έλεγχος και η εφαρμογή των αναπτυξιακών παρεμβάσεων για το Δ’ ΚΠΣ ανήκει στην κυβέρνηση.
4. Τα σημεία που θα μπορούσε κάποιος να δει τις κραυγαλέες διαφορές με την υπόλοιπη Ευρώπη βρίσκονται στο εύρος των οικονομικών μεγεθών που διαχειρίζονται οι δήμοι και οι νομαρχίες.
5. Πέραν όμως του λογαριασμού έσοδα-έξοδα, υπάρχει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Οι δημόσιες επενδύσεις, έργα δηλαδή, γίνονται στην Ελλάδα κατά 80% από την κεντρική κυβέρνηση και κατά ποσοστό μικρότερο του 20% από την αυτοδιοίκηση. Αντίστοιχα, στις χώρες της Ευρώπης η “αυτοδιοίκηση” υλοποιεί έργα που κυμαίνονται σε ποσοστά 50%-90% του συνόλου των δημόσιων επενδύσεων.
6. Τέλος, μια μεγάλη διαφορά μας, που θα απαιτούσε “μεταρρύθμιση”, αφορά τις κοινωνικές δαπάνες που αναλαμβάνει η αυτοδιοίκηση στην Ευρώπη, καθώς και τα διάφορα όργανα ελέγχου των αποφάσεων των δήμων. Όπως επίσης, τις συνοικιακές συνελεύσεις ή τις συνελεύσεις διαμερισμάτων, με εκτέλεση και έλεγχο έως και του 8% του δημοτικού προϋπολογισμού. Μορφές ελέγχου και συμμετοχής, κατακτήσεις των λαϊκών στρωμάτων που παραμένουν παρά και ενάντια στη λογική των νεοφιλελεύθερων επιχειρηματικών δήμων.

Με όλα όσα αναφέρθηκαν, νομίζουμε πως σε άλλη κατεύθυνση θα έπρεπε να είναι μια μεταρρύθμιση που θα αφορούσε την αυτοδιοίκηση:

• Να επιδιωχθεί σταθερή και αυξανόμενη χρηματοδότηση, σύμφωνα με την αύξηση του ΑΕΠ και σε ποσοστό όχι μικρότερο του 12% του κρατικού προϋπολογισμού.
• Κατάργηση της ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών για την ανακούφιση των λαϊκών στρωμάτων από την έμμεση και άμεση φορολογία, τα τέλη, τα πρόστιμα κ.ά.
• Χρηματοδότηση των μεγάλων έργων υποδομής, όπως σχέδιο πόλης, κυκλοφοριακό, αντισεισμικός σχεδιασμός, πολιτιστικές υποδομές και μια σειρά άλλων έργων, από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
• Εφαρμογή της απλής αναλογικής στην εκλογή όλων των οργάνων. Καθιέρωση θεσμών λαϊκού ελέγχου και ανακλητότητας, που διασφαλίζουν την αποφασιστική συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση αγωνιστικής και διεκδικητικής πολιτικής αυτονομίας απέναντι στην κεντρική εξουσία.

Τα παραπάνω θα μπορούσαν να αποτελούν την αναγκαία μεταρρύθμιση της αυτοδιοίκησης.

Όμως, τα όσα προωθούνται οδηγούν ακόμη πιο μακριά από το λαό την “αυτοδιοίκηση”, και την υποτάσσουν στο κράτος και τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές παραχωρήσεων δημόσιων χώρων, παραλιών, λιμανιών, έργων με βάση τα ΣΔΙΤ κ.λπ. Σε αυτή τη μεταρρύθμιση, το πιο συγκεντρωτικό κράτος της Ευρώπης θέλει να υποτάξει ακόμη περισσότερο την αυτοδιοίκηση.

Πίνακας 1: Έσοδα και Δαπάνες της Αυτοδιοίκησης

ως ποσοστό % των δαπανών της Κεντρικής Διοίκησης

Χώρες	Έσοδα	Έξοδα	Έτος
Αυστρία	24,17	22,38	1999
Βέλγιο	13,06	12,39	1998
Γαλλία	23,46	21,10	1997
Γερμανία	23,15	22,35	1998
Ελλάδα	6,93	5,88	1999
Ην. Βασίλειο	27,82	27,98	1998
Ιρλανδία	33,06	33,65	1997
Ισπανία	20,63	18,27	1997
Ιταλία	31,72	31,88	1999
Σουηδία	52,77	54,19	1999
Φινλανδία	56,54	56,59	1998

Πηγή: International Monetary Fund,

Government Finance Statistics Yearbook, 2002

 

 

Πίνακας 2: Διοικητική Διαίρεση

των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Κράτη μέλη	Τριτοβάθμιοι ΟΤΑ	Δευτεροβάθμιοι ΟΤΑ	Πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ
Αυστρία	-	-	2.353 Δήμοι
Βέλγιο	-	10 Επαρχίες	589 Δήμοι
Γαλλία	22 Περιφέρειες	100 Διαμερίσματα	36.763 Δήμοι
Γερμανία	-	323 Κομητείες	12.500 Δήμοι
Δανία	-	14 Κομητείες	275 Δήμοι
Ελλάδα	-	54 Νομ. Αυτοδιοικήσεις	1.031 Δήμοι
Ην. Βασίλειο	8 Περιφέρειες	34 Επαρχίες	238 Δήμοι
Ιρλανδία	8 Περιφέρειες	34 Επαρχίες	80 Δήμοι
Ισπανία	17 Αυτόνομες περιφέρειες	50 Επαρχίες	8.082 Δήμοι
Ιταλία	20 Περιφέρειες	103 Επαρχίες	8.104 Δήμοι
Ολλανδία	-	12 Επαρχίες	496 Δήμοι
Πορτογαλία	-	18 Επαρχίες	308 Δήμοι
Σουηδία	2 Περιφέρειες	20 Κομητείες	290 Δήμοι
Φινλανδία	-	-	455 Δήμοι

 

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ Β.ΧΑΤΖΗΛΑΜΠΡΟΥ για την Σεισμόπληκτη Αχαία, 13/06/2008

Βιώνοντας τους σεισμούς μαθαίνεις την κυβερνητική πολιτική απέναντι στους σεισμόπληκτους

- Να διεκδικήσουμε την ανασυγκρότηση των περιοχών, αντισεισμική προστασία και έργα αντισεισμικής θωράκισης

Οι αρχικές εντυπώσεις τρόμου και πανικού υποχώρησαν τα πρώτα 24ωρα. Μένει μια αίσθηση ανησυχίας για τους μετασεισμούς και κυρίως η πεποίθηση πώς αλλιώς θα έπρεπε να έχουν οργανωθεί οι περιοχές με αυξημένη σεισμική δραστηριότητα. Κι από εδώ αρχίζουν τα πολιτικά ζητήματα. Ξεφεύγουμε από το «μοιραίο» και προχωράμε σε συγκεκριμένα συμπεράσματα και πολιτικές ευθύνες.
Ο σεισμός ήταν μεγάλος και καταστροφικός. Αυτό που τον διαφοροποιεί από άλλους είναι κάποιες ευτυχείς συγκυρίες για να μη θρηνήσουμε εκατοντάδες θύματα. Όπως για παράδειγμα, ότι έγινε Κυριακή μεσημέρι με κλειστά σχολεία και εργοστάσια. Γιατί οι ζημιές που προκλήθηκαν μόνο σε αυτά (τοίχοι, μαρκίζες, τούβλα πάνω σε θρανία ή σιλό με δεκάδες τόνους εμπορευμάτων που κατέρρευσαν στην Αθηναϊκή Ζυθοποιία), χωρίς τραυματισμούς ή θύματα, αλλάζει όλο το σκηνικό. Δεν μπορούμε όμως να μείνουμε στο «ευτυχώς».
Τα δημόσια κτήρια και οι υποδομές
Δεν θεωρούμε μικρό το ζήτημα της κατάστασης που εμφάνισαν τα δημόσια κτήρια, όπως νομαρχία, νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας», δικαστήρια, ΟΛΠΑ, σχολεία, δημαρχεία, εκκλησίες, αντλιοστάσια, δεξαμενές, καθώς και δίκτυα ύδρευσης και οδικά δίκτυα. Και μόνο η εικόνα του να πρέπει να συνεδριάζουν διάφορα όργανα, όπως το Συντονιστικό Νομαρχιακό Όργανο, σε χώρους του λιμανιού, δείχνει πως δεν έχουμε ούτε σοβαρούς ελέγχους για την αντισεισμικότητα και τη στατική επάρκεια των δημόσιων κτηρίων, ούτε επίσης υπάρχει σχεδιασμός για την οργάνωση της ζωής της πόλης στο ενδεχόμενο τέτοιων καταστάσεων. Κι αυτά όταν το 1993 και το 1995 είχαμε μεγάλους σεισμούς στην Αχαΐα και αργότερα στην Κυλλήνη και στο Βαρθολομιό στην Ηλεία.
Μάλιστα, ενώ εκτιμάται ότι ως χώρα έχουμε συνολικά 80.000 δημόσια κτήρια, έχουν ελεγχθεί μόνο τα 4.000, δηλαδή το 5%. Από αυτά που έχουν ελεγχθεί, πολύ λιγότερα έχουν πάρει μέτρα σεισμικής θωράκισης παρά τα όσα προτείνουν οι ελεγκτές τους. Όσον αφορά τα δημόσια κτήρια της περιοχής, ακόμη και η εκτίμηση του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας είναι ότι δεν έχουν αποκατασταθεί επαρκώς οι ζημιές του ’93 και ’95, ενώ η καταπόνηση ορισμένων κτισμάτων είναι εμφανής.
Η κυβερνητική κινητικότητα και αποτελεσματικότητα
Την επομένη κι όλας του σεισμού, και αφού βεβαιώθηκαν πως γλιτώσαμε τα χειρότερα, εμφανίστηκαν τα κλιμάκια των κυβερνητικών παραγόντων να μιλούν για τις αποζημιώσεις: τα τριχίλιαρα και τα δεκαχίλιαρα για τις οικοσκευές, όπως και στους πυρόπληκτους.
Επειδή όμως η Αχαΐα και πολύ περισσότερο η Ηλεία είναι πυρόπληκτη, η διαβεβαίωση αυτή γέμισε τον κόσμο ανησυχία, έναν κόσμο που δεν έχει να αποκαταστήσει μόνο ζημιές σε σπίτια, αντιμετωπίζοντας παράλληλα πλήγμα στην παραγωγή και στο εισόδημά του, αλλά με τα χαρτιά που του ζήτησαν και τις 50 απαγορεύσεις-μέτρα του ΕΛΓΑ δεν έχει δει τίποτα από ό,τι πολυδιαφημίστηκε.
Τα κυβερνητικά κλιμάκια ήταν όλα «διαβασμένα»: εξήγγειλαν μέτρα εντυπώσεων και απέφυγαν να κηρύξουν σεισμόπληκτους τους δύο νομούς, ενώ δεν μίλησαν για υποδομές και μέτρα προστασίας. Κι αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί ένα χρόνο μετά τις πυρκαγιές του περσινού καλοκαιριού, βρισκόμαστε στο επίπεδο της αντιπυρικής προστασίας να έχουμε λιγότερα πυροσβεστικά αυτοκίνητα και πυροσβέστες από ό,τι πέρυσι – χωρίς να αναφέρουμε τα μέτρα πρόληψης που δεν έχουν ακόμα «περπατήσει». Κάπως έτσι θέλουν να αποφύγουν να αλλάξουν πολιτικές ιεραρχήσεις στα ζητήματα ασφάλειας των πολιτών των περιοχών που έχουν ανάγκη.
Και μόνο το γεγονός ότι 14 χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό του Αιγίου υπάρχει ακόμα συνοικία με κοντέινερς, δείχνει πως τα μέτρα (άτοκα δάνεια κ.ά.) που πήραν για τους φτωχούς που έχασαν το σπίτι τους δεν αρκούν. Με τις τιμές που υπολογίζουν ανά τετραγωνικό μέτρο, όταν ξέρουν ότι είναι κάτω από το μισό αυτών που ισχύουν στην αγορά, δεν υπάρχει περίπτωση να κτίσεις ή να ανακάμψεις οικονομικά. Αντίθετα, θα είσαι υπόδουλος τραπεζικών δανείων για δύο γενιές.
Διεκδικούμε:
Άμεση κινητοποίηση όλων των φορέων, εργατικών σωματείων, αγροτικών συλλόγων, του νομαρχιακού και δημοτικού συμβουλίου.
Να κηρυχθούν σεισμόπληκτοι οι νομοί Αχαΐας και Ηλείας και να αφήσουν την κοροϊδία πως δεν το κάνουν για να μην πληγεί ο τουρισμός. Αυτό σημαίνει να αναλάβει το κράτος από το ΠΔΕ την αποκατάσταση των ζημιών των υποδομών και των +++. Να αναλάβουν τον έλεγχο της αντισεισμικότητας των δημόσιων κτηρίων και όλες τις αναγκαίες επεμβάσεις για αντισεισμική θωράκιση και προστασία, με προτεραιότητα σε σχολεία και νοσοκομεία.
Να αναλάβει το κράτος την αποκατάσταση των ζημιών και όχι να ρίξει τους κατοίκους υπόδουλους στο τραπεζικό σύστημα.
Να δοθούν ειδικά επιδόματα σε άνεργους, φτωχούς, αγρότες, και εργάτες που επλήγησαν.
Να υπάρξει σχέδιο ανασυγκρότησης όλης της περιοχής.
Να μην επιτραπεί να κλείσει ή να μεταφερθεί καμία επιχείρηση, ακόμη κι αν το σχεδίαζε πριν από τους σεισμούς.
Να δοθεί οικονομική βοήθεια στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που καταστράφηκαν. Να υπάρξουν διευκολύνσεις σε ΦΠΑ, φόρους κ.λπ. σε μια περιοχή που της λείπει το εισόδημα –τελευταία στην Ευρώπη– και έχει χτυπηθεί από φωτιά και από σεισμούς.
Άμεσος σχεδιασμός αντιμετώπισης τέτοιων καταστροφών. Ελεύθεροι δημόσιοι χώροι. Επανασχεδιασμός όλων των συστημάτων Πολιτικής Προστασίας.

Είναι σίγουρο ότι η πρωτοβουλία των ίδιων των πληγέντων και των εθελοντικών ομάδων που λειτουργούν καλύπτουν την έλλειψη των μηχανισμών.
Να οργανώσουμε τη λαϊκή διεκδίκηση για να αλλάξει η πολιτική στα ζητήματα των καταστροφών, των σεισμών, της προστασίας των πολιτών. Αυτό είναι πριν από όλα πολιτικό ζήτημα και δευτερευόντως επιστημονικό-τεχνικό ή θέμα οργάνωσης και προγραμματισμού.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΛΑΜΠΡΟΥ , Νομαρχιακός Σύμβουλος Αχαίας , Αριστερά στην Αυτοδιοίκηση ΄΄Μαχόμενη Αχαία΄΄